Dwukropkiem posługujemy się w kilku ściśle określonych sytuacjach. W jednym z najczęstszych użyć poprzedza on wyliczenie, czyli grupę wyrażeń przynależnych do tej samej kategorii gramatycznej, oddzielonych od siebie przecinkami, np.:
(1) According to Aristotle, there are four cardinal virtues: justice, courage, temperance and prudence. Według Arystotelesa, są cztery cnoty kardynalne: sprawiedliwość, męstwo, umiarkowanie i roztropność.
Składnikami wyliczenia, które następuje po dwukropku, mogą być również większe fragmenty tekstu, nawet zdania czy akapity, zwłaszcza w przypadku rozbudowanej argumentacji z wyszczególnionymi przesłankami, np.:
(2) There are four major objections to the tax reform as proposed: Firstly, it assumes a false view of social justice. Secondly, it needlessly enlarges the bureaucratic system. Thirdly,… Istnieją cztery zasadnicze wątpliwości co do proponowanej reformy podatkowej: Po pierwsze, zakłada fałszywy pogląd na sprawiedliwość społeczną. Po drugie, niepotrzebnie powiększa system biurokratyczny. Po trzecie, ...
Dwukropka używa się również wtedy, gdy wyjaśnia się dokładniej to, o czym mowa w poprzedniej części zdania, a związku między tymi dwoma członami nie sygnalizuje żaden osobny spójnik (taki jak np. \"because\" \'ponieważ\' w przykładzie (3b)):
(3a) Sarah decided not to apply for the job: the salary was just too low. Sarah postanowiła nie ubiegać się o tę pracę: po prostu pensja była za niska. (3b) Sarah decided not to apply for the job because the salary was just too low. Sarah postanowiła nie ubiegać się o tę pracę, ponieważ pensja była po prostu za niska.
W podobnej funkcji używamy dwukropka wtedy, gdy chcemy dokładniej określić pojęcie lub rozjaśnić analogię, które pojawiają się w pierwszej części zdania, np.:
(4) Evolution is to the social sciences as statues are to birds: a convenient platform upon which to deposit badly digested ideas. Ewolucja jest dla nauk społecznych tym, czym pomniki są dla ptaków: wygodnym miejscem do składowania źle przetrawionych pomysłów.
Dwukropek występuje nieraz po imieniu osoby mówiącej, np. w tekście dramatu czy w scenopisie filmowym, a ogólniej po wyrażeniach, które wprowadzają wypowiedź przytoczoną w mowie niezależnej, np.:
(5) THESEUS: His speech was like a tangled chain… TEZEUSZ: Jego mowa była niczym zaplątany łańcuch... (6) In the words of Dr Johnson: \'A second marriage is the triumph of hope over experience.\' Jak powiedział Dr Johnson: \"Drugie małżeństwo to triumf nadziei nad doświadczeniem\".
W amerykańskiej odmianie angielskiego dwukropka używa się także bezpośrednio po nagłówku listu dotyczącego jakiejś oficjalnej sprawy czy interesów (\"business letter\"): (7) Dear Mr Richards: I am pleased to inform you... Szanowny Panie (Richards)! Z przyjemnością informuję...
W odmianie brytyjskiej we wszystkich typach listów występuje w tym kontekście przecinek lub w ogóle nie ma żadnego znaku przestankowego.
Tylko zarejestrowani użytkownicy mogą pisać komentarze. Zarejestruj się lub zaloguj. |