LICZBA MNOGA - RZECZOWNIKI NIETYPOWE |  |
Formy liczby mnogiej rzeczowników tworzy się na ogół przez dodanie końcówki \"-s\". Wyjątki od tej reguły zestawione są poniżej.
I. Zmiana samogłoski w formie liczby pojedynczej
Forma liczby pojedynczej (a)
Forma liczby mnogiej (b)
(a) \"man\" \'mężczyzna\' (oraz rzeczowniki z końcówką \"-man\", np. \"postman\" \'listonosz\')
(b) \"men\"
(a) \"woman\" \'kobieta\' (oraz rzeczowniki z końcówką -woman\", np. \"policewoman\" \'policjantka\')
(b) \"women\"
(a) \"foot\" \'stopa\'
(b) \"feet\"
(a) \"tooth\" \'ząb\'
(b) \"teeth\"
(a) \"mouse\" \'mysz\'
(b) \"mice\"
(a) \"goose\" \'gęś\'
(b) \"geese\"
(a) \"louse\" \'wesz\'
(b) \"lice\"
II. Zamiana zakończenia \"-f(e)\" na \"-ves\"
Forma liczby pojedynczej (a)
Forma liczby mnogiej (b)
(a) \"calf\" \'cielę\'
(b)
\"calves\"
(a) \"half\" \'połowa\'
(b)
\"halves\"
(a) \"knife\" \'nóż\'
(b)
\"knives\"
(a) (a) \"leaf\" \'liść\'
(b)
\"leaves\"
(a)\"life\" \'żywot, biografia\'
(b)
\"lives\" (np. \"saints\' lives\" \'żywoty świętych\')
(a)\"loaf\" \'bochenek chleba\'
(b)
\"loaves\"
(a)\"self\" \'jednostka, jaźń\'
(b)
\"selves\"
(a) \"shelf\" \'półka\'
(b)
\"shelves\"
(a) \"thief\" \'złodziej\'
(b)
\"thieves\"
(a) \"wife\" \'żona\'
(b)
\"wives\"
(a) \"wolf\" \'wilk\'
(b)
\"wolves\"
III. Końcówka \"-es\" w niektórych wyrazach zakończonych na \"-o\"
Forma liczby pojedynczej (a)
Forma liczby mnogiej (b)
(a) \"echo\" \'echo\'
(b)
\"echoes\"
(a) \"hero\" \'bohater\'
(b)
\"heroes\"
(a) \"potato\" \'ziemniak\'
(b)
\"potatoes\"
(a) \"tomato\" \'pomidor\'
(b)
\"tomatoes\"
(a) \"buffalo\" \'bizon\'
(b)
\"buffalo(e)s\"
(a) \"mosquito\" \'komar\'
(b)
\"mosquito(e)s\"
(a) \"tornado\" \'tornado\'
(b)
\"tornado(e)s\"
(a) \"volcano\" \'wulkan\'
(b)
\"volcano(e)s\"
IV. Dodanie końcówki \"-(r)en\" (i ewentualnie zmiana samogłoski)
Forma liczby pojedynczej (a)
Forma liczby mnogiej (b)
(a) \"brother\" \'brat\'
(b)
\"brethren\" (tylko w odniesieniu do braci zakonnych, inaczej forma regularna \"brothers\")
(a) \"child\" \'dziecko\'
(b)
\"children\"
(a) \"ox\" \'wół\'
(b)
\"oxen\"
V. Forma liczby mnogiej taka sama jak forma liczby pojedynczej
- niektóre wyrazy zakończone na \"-s\" w liczbie pojedynczej
Forma liczby pojedynczej (a)
Forma liczby mnogiej (b)
(a) \"barracks\" \'budynek koszarowy\'
(b)
\"barracks\"
(a) \"crossroads\" \'rozstajne drogi\'
(b)
\"crossroads\"
(a) \"headquarters\" \'siedziba instytucji\'
(b)
\"headquarters\"
(a) \"means\" \'środek (do osiągnięcia celu)\'
(b)
\"means\"
(a) \"series\" \'seria, w matematyce: szereg\'
(b)
\"series\"
(a) \"species\" \'gatunek biologiczny\'
(b)
\"species\"
(a) \"works\" \'fabryka\'
(b)
\"works\"
Uwaga: w języku angielskim są również rzeczowniki niepoliczalne zakończone na \"-s\", które występują tylko w liczbie pojedynczej, np. \"news\" \'wiadomości\' czy \"draughts\" \'angielska gra, w której rzuca się lotkami do tarczy\'.
- nazwy niektórych zwierząt, zwłaszcza hodowlanych i łownych
Forma liczby pojedynczej (a)
Forma liczby mnogiej (b)
(a) \"deer\" \'jeleń\'
(b)
\"deer\"
(a) \"fish\" \'ryba\'
(b)
\"fish\"
(a) \"sheep\" \'owca\'
(b)
\"sheep\"
- niektóre określenia wymiarów po liczebniku (np. nazwy jednostek ilości czy wagi, nazwy walut itd.)
Forma liczby pojedynczej (a)
Forma liczby mnogiej (b)
(a)\"dozen\" \'tuzin\'
(b)
\"dozen\" lub \"dozens\"
(a) \"score\" \'dwadzieścia\'
(b)
\"score\" lub \"scores\"
(a) \"hundred\" \'sto\'
(b)
\"hundred\" lub \"hundreds\"
(a) \"thousand\" \'tysiąc\'
(b)
\"thousand\" lub \"thousands\"
Słowa takie jak \"hundred\" \'setka\' czy \"million\" \'milion\' mogą występować w liczbie mnogiej wtedy, gdy mówi się ogólnie np. o setkach słuchaczy czy milionach wyznawców. Gdy podaje się, nawet niedokładnie, o ilu setkach czy milionach mowa, dopuszczalne są tylko formy liczby pojedynczej.
(1a) A: How many people visit the museum daily?
Ile osób odwiedza codziennie to muzeum?
(1b) B: A few hundred.
Kilkaset.
(1c) B: *A few hundreds.
(2) Hundreds of people turned up to hear him lecture on the genealogy of truth.
Setki ludzi przyszły, aby posłuchać, jak on wykłada o rodowodzie pojęcia prawdy.
(3) One pound is worth about six zloty.
Jeden funt jest wart mniej więcej sześć złotych.
(4a) This engine has 18 horsepower.
Ten silnik ma moc 18 koni mechanicznych.
(4b) *This engine has 18 horsepowers.
- nazwy niektórych narodowości (zakończone na \"-ese\" lub \"-ss\")
Forma liczby pojedynczej (a)
Forma liczby mnogiej (b)
(a) \"Burmese\" \'mieszkaniec/mieszkanka Birmy\'
(b)
\"Burmese\"
(a) \"Chinese\" \'Chińczyk/Chinka\'
(b)
\"Chinese\"
(a) \"Japanese\" \'Japończyk/Japonka\'
(b)
\"Japanese\"
(a) \"Lebanese\" \'Libańczyk/Libanka\'
(b)
\"Lebanese\"
(a) \"Portugese\" \'Portugalczyk/Portugalka\'
(b)
\"Portugese\"
(a) \"Vietnamese\" \'Wietnamczyk/Wietnamka\'
(b)
\"Vietnamese\"
(a) \"Swiss\" \'Szwajcar/Szwajcarka\'
(b)
\"Swiss\"
(5a) I met a Japanese (person) on the train.
Poznałem w pociągu Japończyka.
(5b) I met five Japanese (people) on the train.
Poznałem w pociągu pięcioro Japończyków.
(6) The Japanese have a reputation for being hard-working.
Japończycy mają sławę pracowitych.
- inne rzeczowniki
Forma liczby pojedynczej (a)
Forma liczby mnogiej (b)
(a)
(a) \"(air)craft\" \'samolot wojskowy\'
(b)
\"(air)craft\"
(a)
(a) \"data\" \'dane\'
(b)
\"data\" (por. punkt VII)
(a)
(a) \"dice\" \'kość do gry\'
(b)
\"dice\"
(a)
(a) \"offspring\" \'potomek\'
(b)
\"offspring\"
(7a) The new aircraft can carry up to 12 parachuters.
Nowy samolot może zabrać na pokład do 12 spadochroniarzy.
(7b) Our city was bombed by enemy aircraft.
Nasza miasto zostało zbombardowane przez nieprzyjacielskie samoloty.
VI. Dodanie końcówki \"-s\" do pierwszego (rzeczownikowego) członu w wyrazie złożonym
W niektórych wyrazach złożonych końcówkę \"-s\" wstawia się po pierwszym elemencie (rzeczownikowym), w środku słowa, ponieważ to on właśnie jest ośrodkiem całego wyrazu i przesądza o jego charakterze, np.:
Forma liczby pojedynczej (a)
Forma liczby mnogiej (b)
(a) \"editor-in-chief\" \'redaktor naczelny\'
(b)
\"editors-in-chief\"
(a) \"passer-by\" \'przechodzień\'
(b)
\"passers-by\"
(a) \"son-in-law\" \'zięć\' (podobnie inne określenia powinowactwa, np. \"sister-in-law\" \'szwagierka\', \"father-in-law\" \'teść\' itd.)
(b)
\"sons-in-law\"
VII. Wyrazy obcego pochodzenia
Niektóre zapożyczenia z obcych języków zachowują swoje pierwotne formy liczby mnogiej, a nieraz tworzą jednocześnie formy regularne z \"-s\" (stosowane w wypowiedziach bardziej potocznych, czasem w nieco innym znaczeniu).
- wyrazy łacińskie: zamiana \"-us\" na \"-i\" lub \"-us\" na \"-era\"/\"-ora\"
Forma liczby pojedynczej (a)
Forma liczby mnogiej (b)
(a)
\"cactus\" \'kaktus\'
(a)
\"corpus\" \'w językoznawstwie: zbiór tekstów\'
(a)
\"crocus\" \'krokus\'
(a)
\"focus\" \'w optyce: ognisko, punkt skupienia\'
(a)
\"fungus\" \'w biologii: grzyb\'
(a)
\"genus\" \'w klasyfikacji biologicznej: rodzaj\'
(a)
\"nucleus\" \'jądro, np. komórki lub atomu\'
(a)
\"octopus\" \'ośmiornica\'
(a)
\"radius\" \'w geometrii: promień okręgu\'
(a)
\"stimulus\" \'bodziec\'
(a)
\"syllabus\" \'spis lektur na dane zajęcia\'
(a)
\"terminus\" \'punkt dojścia, np. w argumentacji\'
(b)
\"cacti\" (np. rodzaj roślin) lub \"cactuses\" (np. dwa kaktusy na balkonie)
(b)
\"corpora\" lub \"corpuses\"
(b)
\"croci\" (np. gatunek kwiatów) lub \"crocuses\" (np. kwiaty w wazonie)
(b)
\"foci\" lub \"focuses\"
(b)
\"fungi\" lub \"funguses\"
(b)
\"genera\" lub \"genuses\"
(b)
\"nuclei\" lub \"nucleuses\"
(b)
\"octopi\" lub \"octopuses\"
(b)
\"radii\" lub \"radiuses\"
(b)
\"stimuli\"
(b)
\"syllabi\" lub \"syllabuses\"
(b)
\"termini\" lub \"terminuses\"
- wyrazy łacińskie: zamiana \"-a\" na \"-ae\"
Forma liczby pojedynczej (a)
Forma liczby mnogiej (b)
(a)
\"alga\" \'glon\'
(b)
\"algae\"
(a)
\"antenna\" \'wypustka\'
(b)
\"antennae\" lub \"antennas\"
(a)
\"formula\" \'formuła\'
(b)
\"formulae\" lub \"formulas\"
(a)
\"larva\" \'larwa\'
(b)
\"larvae\"
(a)
\"nebula\" \'mgławica\'
(b)
\"nebulae\" lub \"nebulas\"
(a)
\"vertebra\" \'w anatomii: krąg, jedna z kości kręgosłupa\'
(b)
\"vertebrae\" lub \"vertebras\"
- wyrazy łacińskie: zamiana \"-um\" na \"-a\"
Forma liczby pojedynczej (a)
Forma liczby mnogiej (b)
(a)
\"aquarium\" \'akwarium\'
(b)
\"aquaria\" lub \"aquariums\"
(a)
\"bacterium\" \'bakteria\'
(b)
\"bacteria\"
(a)
\"curriculum\" \'program nauczania\'
(b)
\"curricula\"
(a)
*\"datum\" (wyraz właściwie nieużywany)
(b)
\"data\" \'dane\' (por. punkt V)
(a)
\"medium\" \'środek przekazu\'
(b)
\"media\" lub \"mediums\"
(a)
\"memorandum\" \'memorandum\'
(b)
\"memoranda\" lub \"memorandums\"
(a)
\"millennium\" \'tysiąclecie\'
(b)
\"millennia\" lub \"millenniums\"
(a)
\"spectrum\" \'zasięg, spektrum\'
(b)
\"spectra\" lub \"spectrums\"
(a)
\"stratum\" \'warstwa geologiczna, warstwa społeczna\'
(b)
\"strata\" lub \"stratums\"
Wyraz \"data\" funkcjonuje często jako rzeczownik liczby pojedynczej, np.:
(8) The phonetic data for Trudgill\'s study was/were collected in Norwich.
Dane fonetyczne do studium Trudgilla zostały zebrane w Norwich.
Słowo \"medium\" odnosi się do jakiegoś konkretnego środka przekazu, natomiast wyrażenie \"the media\" dotyczy środków masowego przekazu w ogóle i używane bywa z czasownikami tak w liczbie mnogiej, jak w pojedynczej.
(9a) What if people could only communicate through the medium of gestures?
A co by było, gdyby ludzie mogli się porozumiewać tylko za pośrednictwem gestów!
(9b) Do we control the media, or do/does the media control us?
Czy to my panujemy nad mediami, czy to one panują nad nami?
- wyrazy łacińskie: zamiana \"-ix\" lub \"-ex\" na \"-ices\"
Forma liczby pojedynczej (a)
Forma liczby mnogiej (b)
(a)
\"apex\" \'czubek czegoś\'
(b)
\"apices\" lub \"apexes\"
(a)
\"appendix\" \'wyrostek robaczkowy, dodatek w książce\'
(b)
\"appendices\" lub \"appendixes\"
(a)
\"index\" \'indeks\'
(b)
\"indices\" lub \"indexes\"
- wyrazy greckie: zamiana \"-is\" na \"-es\"
Forma liczby pojedynczej (a)
Forma liczby mnogiej (b)
(a)
\"analysis\" \'analiza, rozbiór\'
(b)
\"analyses\"
(a)
\"axis\" \'oś\'
(b)
\"axes\"
(a)
\"basis\" \'podstawa (metaforycznie)\'
(b)
\"bases\"
(a)
\"crisis\" \'kryzys\'
(b)
\"crises\"
(a)
\"diagnosis\" \'diagnoza\'
(b)
\"diagnoses\"
(a)
\"hypothesis\" \'hipoteza\'
(b)
\"hypotheses\"
(a)
\"oasis\" \'oaza\'
(b)
\"oases\"
(a)
\"thesis\" \'teza, rozprawa, na podstawie której autor otrzymyje tytuł naukowy\'
(b)
\"theses\"
- wyrazy greckie: zamiana \"-on\" na \"-a\"
Forma liczby pojedynczej (a)
Forma liczby mnogiej (b)
(a)
\"automaton\" \'robot\'
(b)
\"automata\" lub \"automatons\"
(a)
\"criterion\" \'kryterium\'
(b)
\"criteria\"
(a)
\"phenomenon\" \'zjawisko\'
(b)
\"phenomena\"
- wyrazy hebrajskie: końcówka liczby mnogiej \"-im\"
Forma liczby pojedynczej (a)
Forma liczby mnogiej (b)
(a)
\"cherub\" \'cherubin - rodzaj anioła\'
(b)
\"cherubim\"
(a)
\"kibbutz\" \'kibuc - wspólnotowe gospodarstwo rolne\'
(b)
\"kibbutzim\"
(a)
\"seraph\" \'serafin - rodzaj anioła\'
(b)
\"seraphim\"
| Komentarze | | | | 29.01.2008. | | NA pewno stronka mi się pzryda.  | | | | |  ada21 |
|
Tylko zarejestrowani użytkownicy mogą pisać komentarze. Zarejestruj się lub zaloguj. |
![[OK]](dodatki/des1005/btn_ok.png)
Gramatyka angielska 
